Ev Hanımlarına Kredi Veren Bankalar

"Ev hanımlığı" herhalde yeryüzünde en zor ve yoğun mesaiye sahip, bununla beraber karşılında alınan ücreti en düşük işlerin başında geliyordur. Hatta bu iş karşılığında çoğu zaman alınan bir bedel bulunmaz. Böyle bir bedel söz konusuysa bile saat ücreti olarak hesaplandığında çok da iyi bir ücreti olduğu söylenemez. Ücretle ilgili bu belirsizlik nedeniyle tüketici finansman ürünleri başvuruları için yapılan kredi risk değerlendirmesi açısından da kredi verilmeye uygun, cazip bir meslek dalı olarak kabul edilmez. Bir çok ev hanımı yaptıkları kredi / kredi kartı başvurularının onaylanmamasından şikayet etmektedir. Bu nedenle ev hanımlarına kredi veya kredi kartı veren bankaların kimler olduğu internette hep bir merak konusu olmuştur.

Yazılarımızda zaman zaman değinmişizdir, tüketici finansmanı ürünleri sunan kuruma geleceğe yönelik gelirler karşılık gösterilerek (bazı durumlarda ek olarak sahip olunan mal varlığı), tüketiciyle kurum arasında bir borç alacak ilişkisi kurulur. Ülkemizdeki ev hanımlarının harcadıkları saat ücreti karşılığının ne olduğu veya yaklaşık sayısal bir bedel yasal platformda kabul görecek şekilde hesaplanmış olmadığından, tüketici finansmanı ürünleri başvuru değerlendirmelerinde kabul edilmeleri çok sık rastlanan bir durum değildir.

Yazımızın bundan sonraki kısmında ev hanımlarına kredi veren bankaları isim isim saymamız malesef mümkün değil; çünkü bu durum, bankaların ekonomik gelişmelere bağlı olarak değişen kredi politikalarıyla beraber sık sık değişikliğe uğrar. İsim verirsek bundan iki yıl sonra şartlar değiştiğinde yalancı durumuna düşeriz. Bunun yerine bu konuda başvuruları değerlendiren tahsis birimlerinin olumlu yanıt vermesine yardımcı olacak birkaç yöntem önermek istiyoruz.

Öncelikle önermek istediğimiz başvuruları mutlaka ilgili bankaların şubelerinden yapmanız gerekiyor. İnternet gibi alternatif dağıtım kanallarından yapılan başvuruların onay oranları konvansiyonel kanallardan, yani şubelerden yapılan başvurulara kıyasla her zaman daha düşük olmuştur.

Ev hanımlarına kredi başvurularında onay almak adına önerebileceğimiz yöntemlerden şüphesiz en kolayı, ev hanımlığı yapılan haneye gelir sağlayan kişilerden kredi sicili müsait olanların gelirlerini belgeleyerek başvuruda bulunan ev hanımına kefil olmaları.

Ev hanımlarının kredi veya kredi kartı başvurularında onay almalarına imkan verecek bir başka yöntem de başvuru sırasında mal beyanı. Sıradan bir tahsis elemanı, ev hanımı gibi bir mesleki ünvanla yapılan başvuruya önyargı ile yaklaşabilir. Bunu tersine çevirmek için değerlendirmeyi yapan kişinin sık rastlamadığı bir mal varlığı işe yarayacaktır. Üzerinize kayıtlı mal varlıkları varsa, bunlara ait sahiplik belgesi fotokopisini (otomobil için ruhsat, ev için tapu) başvuruya eklemek kritik önem taşıyacaktır. Bununla beraber sahip olunduğu iddia edilen herhangi bir kira geliri varsa, bu geliri belirtirken tapu fotokopisi ile desteklemek olumlu olacaktır.

Günümüzde kredi / kredi kartı başvuru değerlendirmelerde işin çoğunu karar ağaçları yaparlar. Kredi politikalarını belirleyen birimler tarafından hazırlanan karar ağaçlarını aşabilenlerin başvurularının onaylanması çok olasıdır. Karar ağacını aşabilmek için, başvuruyu değerlendiren kurum başvuru sahibi hakkında ne kadar çok detaylı bilgiye sahip olursa, o kadar iyidir. Bunun için böyle bir borç-alacak ilişkisi kurmayı düşündüğünüz bankada önceden bir mevduat ilişkisi kurmanız çok yardımcı olacaktır. Bu hesabı evin faturalarını ödemek için kullanarak banka ile düzenli bir ilişki kurarsanız, söz konusu banka bir süre sonra siz istemeden bir kredi kartı veya küçük limitli olsa da bir tüketici kredisi sunabilir.

Bankalarda hesap açmanın en riskli tarafı, söz konusu hesaba bankaların dönem içerisinde işlettikleri hesap işletim ücretidir. Günümüzde birçok banka otomatik ödemesi bulunan hesaplardan hesap işletim ücreti almıyor. Hesap açarken bu tür bankaları tercih etmeniz faydalı olacaktır. Aylık düzenli ödemelerinizi bu hesap üzerinden gerçekleştirirseniz, hem parayı yatırmaya gittiğinizde şube çalışanları ile tanışıklığınız olur ve zamanı geldiğinde sizinle ilgili olumlu görüş bildirebilirler, hem de faturayı ödesin diye verdiğiniz kapıcıya para üstünü kaptırmamış olursunuz.

Yazımızın başında da belirttiğimiz gibi ev hanımlarına kredi veren bankalara tek tek saymamız mümkün değil, ancak yukarıda önerdiğimiz yöntemler ile başvurarak kabul edilme olasığınızı arttırabilirsiniz.

Bankalar Kredi Kartından Ne Kazanıyor ?

Kredi kartları ülkemizde kullanımı en yüksek tüketici finansmanı ürünlerinin başında geliyor. Bugünkü çıkan haberler arasında bankaların kredi kartından 9 post çıkardığına dair yazıyı okuduğumuzda güzel bir konuya eksik olarak ve farklı bir amaçla değinildiğini düşündük. Haberde özellikle yıllık kart ücreti yüzünden gündemden düşmeyen kredi kartlarının bankalara ne gibi faydalar sağladığından bahsedilmiş. Yorumlarımıza geçmeden önce gelin öncelikle bu 9 maddeye göz atalım :

# Bankalar, kredi kartı ile yapılan satışlardan, satış tutarı üzerinden komisyon alıyor.
# Kredi kartı kullanıcılarından, aidat, komisyon, işletim ücreti, üyelik ücreti gibi adlar altında gelir elde ediyor.
# Çapraz satış yöntemiyle, bireysel bankacılık ürünlerinin pazarlanması sağlanıyor.
# Kart sahiplerinin ve kartı kabul eden iş yerlerinin hesaplarını kendi bankasına çekiyor.
# Ödenmeyen kredi kartı borçları üzerinden faiz geliri elde ediliyor.
# Banka, üzerinde logosunu taşıyan kredi kartları aracılığı ile bedava reklamını yapıyor.
# Türkiye’ye gelen konukların bankaların POS terminali aracılığı ile yaptıkları alışverişlerden döviz geliri elde ediliyor.
# Müşteri portföyünün genişlemesi sağlanıyor.
# Kart müşterisinin sayısı, bankanın değerini arttırıyor. Bu nedenle, bankalar kartın iptal edilmesini istemiyor.

Sıralanan maddelerin hepsi doğru. Ancak bu bilgilerin tüketicileri bilgilendirme amaçlı olarak verildiği konusunda şüphelerimiz var. Tüketicinin bunları öğrenerek bilinçlenmesi elbette önemli. Ama sanki bu haberi yapmaktaki amaç şu sıralar bankacılık ürünleri arasında daha yoğun olarak tepki ve ilgi çeken kredi kartlarını kullanarak gündem yaratmak. Bankaları tüketici lehine bir çerçeve içinde faaliyet gösterecek şekilde regüle etmezseniz, elbette finansal hizmetler ile ilgili her hizmetten 9 post çıkarmaya çalışırlar. Bizce asıl üzerinde durulması gereken konu bu.

Özellikle Amerika ve İngiltere gibi kredi kartı hizmetlerinin gelişmiş olduğu ülkelerde regülasyonun daha gevşek olması nedeniyle bu ülkelerdeki bankalar artık kredi kartınızı cüzdanızdan çıkarttığınız için bile ücret yansıtmaya çalışıyorlar. Ülkemizde kredi kartı piyasasında kıyasıya rekabetin hala devam etmesi nedeniyle şu anda bu ücretlerin bir çoğu uygulanmıyor. Geçtiğimiz aylarda bankaların kredi kartı ödemelerin PTT şubeleri aracılığı ile yapan kart sahiplerine ödeme ücreti yansıttığı haberimizi hatırlarsınız. Özellikle şube sayısı açısından ülke genelinde yaygınlaşmamış bankaların bu tür bir ücretlendirmeye gitmesi bize ilginç gelmişti. Bir de bankanıza EFT ile yaptığınız ödemenin ücretlendiğini düşünün. Bu da mümkün, çünkü EFT sistemi ile gönderdiğiniz parayı kredi kartına almanın da bir operasyonel maliyeti var ve bankaların bunu yansıtmak konusunda sözleşmesel olarak bir engeli yok. Veya kullanmadığınz kredi kartı için kart ücreti ödemek konusunda şikayet ederken, bir anda ekstrenizde aktivasyon ücreti görürseniz ne yaparsınız?

Bankaların Kredi Kartından Sağladığı Faydalar Üzerine...Bankaların işi bu paradan para kazanmak. Bunun için kafa patlatıp mesai harcarlar, teknolojik yatırım yaparlar. Bu sebeple kendi ürünlerini kanunların kendilerine tanımladığı alan içerisinde kolayca kullanılmasını hedeflerler. Kanunların tanımlamadığı alanlarda ise kanun koyucular bir önlem almadığı sürece Visa ve Mastercard gibi dünya çapında büyük ödeme sistemlerinin deneyimlerinden yola çıkarak fayda sağlarlar.

Malesef bu durum sadece kredi kartların özel bir durum değil. Her türlü bankacılık / finansman ürününe bilinçsizce yaklaşıp kullanmaya kalktığınızda bankaların sizden nasıl ek gelir sağladıklarını daha net görebilirsiniz. Bu yüzden tüketici finansmanı ürünlerinde tercih yaparken bilinçli ve doğru bilgiler ile yola çıkmak çok önemli. Çünkü her kullandığınız tüketici finansmanı ürününde gelecekteki gelirinizi öne sürüyor olursunuz. Bilinçli tercih yapmadığınızda gelecekte elinize daha az para geçecektir.

Ancak tüketicinin bilinçli olmasının yanısıra, kanun yapıcı otoritenin de BDDK aracılığı ile ülkemizde kullanılan bankacılık ürünleriyle ilgili dünyada yapılmış yasal düzenlemeleri inceleyerek ülkemize uyarlaması gerekiyor. Dünya üzerinde daha önce yapılmış tüketici aleyhine yanlışlardan ders almak ve aynı hataları şahsen yaşamayı beklememek en kritik nokta.